ماشین حساب پتاسیم اصلاح‌شده با pH

پتاسیم سرم اصلاح‌شده را با استفاده از pH خون تخمین بزنید تا تغییرات پتاسیم در اسیدمی و شرایط متابولیک مرتبط را بهتر تفسیر کنید.

آخرین به‌روزرسانی در: March 30, 2026

محاسبه پتاسیم اصلاح‌شده

میزان پتاسیم سرم را بر حسب mmol/L یا mEq/L وارد کنید. برای پتاسیم، هر دو واحد از نظر عددی برابر هستند.
pH
محدوده ورودی معمول: 6.8 تا 7.8. این ماشین حساب عمدتاً برای شرایط اسیدمی طراحی شده است.

اهمیت بالینی

در حالت اسیدمی، سطح پتاسیم سرم ممکن است طبیعی یا بالا به نظر برسد، زیرا یون‌های هیدروژن وارد سلول‌ها شده و پتاسیم از آن‌ها خارج می‌شود. این امر می‌تواند کمبود کلی پتاسیم بدن را که از نظر بالینی مهم است، پنهان کند.

این موضوع به ویژه در کتواسیدوز دیابتی (DKA) و سایر حالت‌های اسیدوز اهمیت دارد، جایی که سطح پتاسیم سرم ممکن است پس از شروع انسولین درمانی و اصلاح اسیدوز به سرعت کاهش یابد.

فرمول و مثال

این ماشین حساب از این رابطه تقریبی استفاده می‌کند که پتاسیم سرم به ازای هر 0.1 واحد تغییر در pH نسبت به 7.4، حدود 0.6 mmol/L تغییر می‌کند.

فرمول مورد استفاده: پتاسیم اصلاح‌شده = پتاسیم اندازه‌گیری شده - 0.6 × ((7.4 - pH) / 0.1). این تخمین تنها برای کمک به تفسیر است و نباید جایگزین پایش مداوم الکترولیت‌ها یا قضاوت بالینی شود.

مثال: اگر پتاسیم اندازه‌گیری شده 4.8 mmol/L و pH خون 7.10 باشد، پتاسیم اصلاح‌شده برابر با 3.0 mmol/L خواهد بود.

تفسیر مرجع

هیپوکالمی شدید: کمتر از 3.0 mmol/L. خطر بالای ضعف عضلانی و آریتمی قلبی وجود دارد و بسته به شرایط بالینی ممکن است نیاز به جایگزینی فوری پتاسیم باشد.
هیپوکالمی (کاهش پتاسیم): 3.0 - 3.4 mmol/L. پتاسیم پایین‌تر از حد طبیعی است و باید با توجه به تصویر کامل بالینی، داروها و وضعیت اسید و باز تفسیر شود.
محدوده طبیعی: 3.5 - 5.0 mmol/L. این مقدار اصلاح‌شده در محدوده مرجع معمول قرار دارد، اما پایش مداوم در بیماران ناپایدار ممکن است همچنان ضروری باشد.
هایپرکالمی (افزایش پتاسیم): بیشتر از 5.0 mmol/L. باید به طور فوری در زمینه بالینی مناسب ارزیابی شود، به ویژه اگر تغییرات نوار قلب (ECG)، اختلال عملکرد کلیه یا اسیدوز شدید وجود داشته باشد.

نکات بالینی

بهترین کاربرد این ماشین حساب به عنوان یک ابزار کمکی برای تفسیر است. در DKA و سایر حالت‌های اسیدوز، حتی زمانی که پتاسیم اندازه‌گیری شده طبیعی یا بالاست، ممکن است کاهش کلی پتاسیم در بدن وجود داشته باشد.

  • از این نتیجه به عنوان جایگزینی برای اندازه‌گیری‌های مکرر پتاسیم استفاده نکنید.
  • آن را در کنار یافته‌های نوار قلب (ECG)، عملکرد کلیه، بی‌کربنات، شکاف آنیونی (Anion Gap) و وضعیت بالینی تفسیر کنید.
  • پس از تجویز انسولین و اصلاح اسیدوز، پتاسیم ممکن است به سرعت کاهش یابد.
  • از پروتکل‌های درمانی معتبر برای مدیریت DKA، هایپرکالمی یا هیپوکالمی استفاده کنید.

این صفحه توسط دکتر خوله عطیه – دکترای داروسازی، متخصص ایمونولوژی بررسی پزشکی شده است.